Ontslagen, wat nu? Stappenplan en uw rechten (2026)

1. Ontslagen: wat zijn de eerste stappen?

Het moment dat u te horen krijgt dat uw werkgever afscheid van u wil nemen is emotioneel zwaar. Veel werknemers maken hierbij direct dure fouten door vanuit paniek te handelen of mondeling toezeggingen te doen.

Zet onmiddellijk de volgende stappen:

Teken helemaal niets: Zet geen handtekening onder een document, ook niet "slechts voor ontvangst".
Ga nergens mondeling mee akkoord: Geef aan dat u de mededeling ter kennisgeving aanneemt en zich eerst juridisch wil laten adviseren.
Verzamel bewijsmateriaal: Stuur uzelf indien mogelijk cruciale functioneringsverslagen en arbeidsovereenkomsten door naar een prive-emailadres voordat de toegang tot werk-laptops wordt afgesloten.
Meld u beschikbaar voor arbeid: Laat schriftelijk per email of SMS weten dat u protesteert tegen een eventuele eenzijdige vrijstelling van werk en bereid blijft te werken.

Waarschuwing: Niet zelf ontslag nemen

Hoe gespannen de situatie ook is, geef geen gehoor aan de suggestie om "dan maar zelf ontslag te nemen". U verspeelt hiermee direct uw transitievergoeding en, extreem pijnlijk, uw recht op een WW-uitkering.

2. Ontslag via een vaststellingsovereenkomst (VSO)

Veruit de meeste ontslagtrajecten waarbij de werkgever afscheid wil nemen bijv. wegens verschil van inzicht, een arbeidsconflict, of reorganisatie, verlopen via een vaststellingsovereenkomst (VSO).

Dit is een ontslag in onderling overleg, ook wel ontslag met wederzijds goedvinden genoemd. Een VSO is in feite een voorstel; het is niet definitief totdat u tekent. Omdat u instemt met het ontslag, moet de overeenkomst zo worden geframed dat uw WW is gewaarborgd en dat u financieel wordt gecompenseerd.

De VSO Check

Een VSO moet aan specifieke, dwingende WW-eisen voldoen. Vrijwel standaard staat in dit contract dat de werkgever uw juridische advieskosten dekt om het document te laten beoordelen. Dien uw VSO hier in voor een waterdichte check.

3. Ontslag via het UWV of de Kantonrechter

Wanneer u niet akkoord gaat met de VSO, of als de werkgever direct kiest voor een harde aanpak, kan het ontslag via enerzijds het UWV, anderzijds de Kantonrechter verlopen.

UWV procedure

Dit traject wordt bewandeld op het moment dat de ontslagreden te maken heeft met bedrijfseconomische ontwikkelingen (zoals een grootschalige reorganisatie of faillissement) of langdurige arbeidsongeschiktheid (ontslag bij ziekte > 2 jaar).

Kantonrechter

Een gang naar de rechter is vereist bij een conflict (verstoorde arbeidsverhouding) of verwijtbaar disfunctioneren van uw kant. Bij de kantonrechter moet uw werkgever met een hard en zeer uitgebreid dossier komen (waarschuwingen, verbetertrajecten) om ontslag door te voeren. Als hier schort, sneuvelt hun zaak of betaalt de rechter u een veel hogere billijke vergoeding uit.

4. Recht op een Transitievergoeding en Ontslagvergoeding

Iedereen die op initiatief van de werkgever wordt ontslagen heeft conform Nederlands arbeidsrecht vanaf de eerste werkdag direct recht op een wettelijke transitievergoeding.

Deze wettelijke vergoeding is vaak het startpunt. Als er ontslag via een VSO aangeboden is, wordt de ontslagvergoeding vaker aanzienlijk hoger bedongen via een onderhandeling. Onze juristen nemen in dit geval voor u het roer volledig over en drijven de vergoedingen tot de top uit uw VSO.

5. Hoe zit het met uw WW-uitkering?

Het veiligstellen van inkomsten voor de periode direct na ontslag is de prioriteit. De regels hierbij zijn complex maar streng.

Bij een VSO-ontslag moet specifiek worden vermeld dat het initiatief voor de beëindiging niet bij de werknemer lag, en men geen dringende reden had tot ontslag.
De opzegtermijn moet dwingend in acht worden genomen; gebeurt dit niet, start uw WW-uitkering pas nadat de fictieve opzegtermijn in de toekomst is verstreken. Uw uitkering wordt dus een/meerdere maanden niet uitbetaald. Dat noemen wij een 'inkomensgat'.

6. Ontslag op staande voet

Een zogeheten ontslag op staande voet is extreem en komt maar weinig aantoonbaar geoorloofd voor in Nederland tenzij er sprake is van diefstal, fraude of werkweigering. Bij aanvang beëindigt deze variant onmiddellijk uw dienstverband zonder inachtneming van regels en ontzegt onmiddellijk uw salaris en WW-uitkering.

Op staande voet ontslagen?

Omdat de impact hiervan u de afgrond in wekt, keurt de rechter deze ontslaggrond zelden goed. Neem hierbij binnen enkele dagen onmiddellijk een jurist in arm, er zijn zeer krappe wettelijke termijnen om het ontslag te vernietigen.

7. Veelgestelde vragen (FAQ)

Ik ben zojuist ontslagen, wat moet ik nu als eerste doen?

Ga nergens mee akkoord, teken geen documenten (ook geen bevestiging van ontvangst), en lever geen bedrijfseigendommen direct in. Blijf beleefd maar formeel. Neem zo snel mogelijk contact op met een ontslagjurist. Ontslag is namelijk niet definitief zolang u er niet mee instemt of een rechter er nog niet over besloten heeft.

Heb ik recht op een transitievergoeding als ik ontslagen word?

Ja, en dit geldt vanaf uw eerste werkdag. Als uw werkgever het initiatief neemt tot het ontslag, heeft u vrijwel altijd recht op de wettelijke transitievergoeding, tenzij er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen zoals bij een terecht ontslag op staande voet.

Hoe zorg ik dat mijn WW-uitkering veilig is?

Uw WW-uitkering is in potentieel gevaar als de beeindigingsdocumenten (VSO) verkeerd geformuleerd zijn. Het document moet expliciet stellen dat het initiatief bij de werkgever ligt, dat u geen verwijt treft, en dat de correcte opzegtermijn is gehanteerd. Laat uw concept VSO hiertoe altijd gratis nakijken.

Wat als ik een tijdelijk contract heb en niet wordt verlengd?

Als uw tijdelijke contract niet wordt verlengd, wordt dit in de volksmond ook als 'ontslag' gezien. U heeft wettelijk gezien recht op de aanzegtermijn en de transitievergoeding opgebouwd over de periode die u in dienst bent geweest.